Bir fotonun səs-küyü - Əhali təşvişə düşməsin, jurnalistlər diqqətli olsun

Tarix: 4-03-2020, 18:01

Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumatlar daha etibarlı mənbə rolunu oynayır, yoxsa mediada dərc edilənlər? Bu sual ətrafında hələ də müzakirələr aparılır.
Sosial şəbəkələr bəzi məqamlarda operativlik nümayiş etdirə bilir, əhatə dairəsi genişdir və buna görə də daha çox insana sirayət edir, ictimai rəydə təsir yükü çoxdur.  
Lakin sosial şəbəkələrdə yayımlanan hər məlumat və ya foto etibarlı mənbə sayıla bilməz. Xüsusilə həssas məqamlarda, məsələn, müharibə zamanı, xəstəliklərin yayılması dövründə ucuz sensasiya yaratmaq, insanların psixologiyası üzərindən manipulyasiya edib xal qazanmaq cəhdləri yaxşı qarşılanmır.
Sosial şəbəkələrdə saxta xəbərlərin dövriyyəyə buraxılması dünya miqyasında virtual bəlaya çevrilib. Bu dalğa sosial şəbəkələrin Azərbaycan seqmentinə də təsirsiz ötüşmür.
Dəfələrlə Azərbaycanda sosial şəbəkələrdə saxta xəbərlər, fotolar ortaya atılıb və bunlar qarşılıqlı ittihamlarla müşayiət olunan müzakirələrə yol açıb.
Koronavirusun dünyada tüğyan etdiyi zamanda isə Azərbaycana aidiyyəti olmayan, amma virtual mənzərədə Azərbaycana “calaq edilən” informasiyalar, fotolar yayımlanır.
Bu isə əhali arasında stressə, psixoloji gərginliyə səbəb olur.

Ötən gün guya Bakı metrosunda çəkildiyi bildirilən bir foto da bu qəbildəndir. Fotoda göstərilir ki, metro vaqonunda olan bir şəxs başına əleyhqaz keçirib, məqsəd isə koronavirusdan qorunmaqdır.
Lakin məlum olub ki, həmin foto Tbilisi metrosunda çəkilib və Gürcüstanda sosial şəbəkələrdə müzakirəyə çıxarılıb.
Əhali arasında süni ajiotaja hesablanan məqsədyönlü qeyri-dəqiq məlumatlara inanmamaq və onları çıxdaş etmək vacibdir. İnsanlar hər iddiaya inanmamalıdır. Özləri internet üzərindən qısa araşdırma belə aparsalar, hansı məlumatın dəqiq, hansının yalan olduğunu aşkara çıxaracaq.
Əgər bir nəticə çıxmasa, o zaman səbirli olub, rəsmi qurumların mövqeyini gözləmək lazımdır.
“Kütləvi informasiya vasitələri haqqında” qanunun 10-cu maddəsinə diqqət yetirək.
Qeyd olunur ki, kütləvi informasiya vasitələrindən istifadə etməklə mötəbər mənbə adı altında yalan və qərəzli yazıların yayımlanmasına yol verilmir.
Düzdür, sosial şəbəkələr kütləvi informasiya vasitələri siyahısına aid deyil, lakin sosial şəbəkələrin mediaya da təsiri böyükdür.
Bəzi mətbu orqanlar sosial şəbəkələrdə yayımlanan qeyri-dəqiq məlumatları tirajlayırlar. Bu baxımdan, jurnalistlər də yuxarıda adıçəkilən qanunun tələblərinə riayət etməlidir.
Bundan əlavə, dəqiqləşdirmə aparmaq jurnalist fəaliyyətinə verilən əsas tələblərdəndir.
Nazirlər Kabineti yanında operativ qərargah da vətəndaşlardan süni ajiotaj yaratmamağı və rəsmi mənbələrdən paylaşılan məlumatları izləməyi tövsiyə edib.